Anayasa Mahkemesi'nden süresiz nafaka düzenlemesi için iptal kararı

Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu'ndaki süresiz yoksulluk nafakası ibaresini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Kararın 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girmesiyle birlikte nafaka sürelerinin hakim tarafından belirleneceği yeni bir döneme geçilecek.

Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanma davalarında uygulanan süresiz yoksulluk nafakası düzenlemesini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan ve nafakanın süresiz olmasını öngören ibare, yüksek mahkeme tarafından hukuki denetimden geçirildi. Karar, Resmi Gazete'de yayımlanarak kamuoyuna duyuruldu.

İptal hükmünün hemen yürürlüğe girmesi durumunda oluşabilecek yasal boşlukları önlemek amacıyla mahkeme, dokuz aylık bir geçiş süreci tanıdı. Bu kapsamda, iptal kararı 30 Haziran 2027 tarihinde resmen yürürlüğe girecek. Bu süre zarfında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) nafaka sistemine ilişkin yeni kuralları belirlemesi bekleniyor.

Mahkemenin gerekçesinde, nafakanın süresiz olmasının bireylerin özel hayatına ve mülkiyet hakkına ölçüsüz bir müdahale oluşturabileceği vurgulandı. Bundan sonraki süreçte nafakanın süresinin, her olayın kendi şartlarına göre hakim tarafından belirlenmesi öngörülüyor. Ayrıca, hangi durumlarda ömür boyu nafakaya hükmedilebileceğinin kanunla net bir şekilde tanımlanması gerektiği ifade edildi.

Türkiye'de süresiz nafaka uygulaması, 1988 yılında 3444 sayılı Kanun ile hayata geçirilmişti. 2001 yılında yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu da bu düzenlemeyi korumuştu. Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin itirazı üzerine gündeme gelen konu, daha önce 2012 yılında da AYM tarafından incelenmiş ve o dönemde sosyal hukuk devleti ilkesi gereği uygun bulunmuştu. Ancak güncel kararla birlikte, nafaka sisteminde köklü bir değişikliğe gidilmesinin yolu açılmış oldu.

Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle geçim sıkıntısına düşen tarafa, diğer eşin mali gücü oranında yaptığı düzenli ödemeyi ifade ediyor. Mevcut sistemde nafaka; alacaklının yeniden evlenmesi, taraflardan birinin ölümü veya mahkeme kararıyla kaldırılmadığı sürece ömür boyu devam edebiliyordu.

1 kaynak ve 5 yapılandırılmış olgu üzerinden hazırlanmış editoryal doğrulama özeti.

AYM'nin süresiz nafakayı iptal eden kararı Resmi Gazetede