Avrupa'nın ortasında soykırım: Srebrenitsa

AVRUPA'NIN ORTASINDA SOYKIRIM: SREBRENİTSA'NIN 31. YIL DÖNÜMÜ

Avrupa kıtasının ortasında insanlık tarihinin en karanlık sayfalarından birine sahne olan Srebrenitsa soykırımının 31. yıl dönümü derin bir hüzünle anılıyor. Takvimler 11 Temmuz 1995’i gösterdiğinde, Birleşmiş Milletler tarafından "güvenli bölge" ilan edilen Srebrenitsa, Ratko Mladić komutasındaki Sırp güçlerinin kontrolüne geçmiş ve tarihin en vahşi katliamlarından birine tanık olmuştur. Bu korkunç olayda, yalnızca birkaç gün içinde 8 bin 372 Müslüman Boşnak erkek ve çocuk sistematik bir şekilde katledilmiştir. Srebrenitsa, Boşnak milletinin en derin yarası olarak hafızalara kazınmış, uluslararası toplumun gözleri önünde işlenen bu soykırım, "bir daha asla" denilen trajedilerin en acı örneklerinden biri olmuştur.

Katliamın öncesinde, yaklaşık 40 bin Boşnak sivil, Sırp saldırılarından kaçarak Srebrenitsa'ya sığınmış, ancak BM Barış Gücü Hollandalı askerlerin koruması altındaki bölge, korumasız kalmıştır. Sırp güçlerinin şehre girmesiyle birlikte, kadınlar ve küçük çocuklar otobüslerle bölgeden uzaklaştırılırken, 12 ila 77 yaş arasındaki erkekler ise ayrılarak kurşuna dizilmiş, toplu mezarlara gömülmüştür. Bu barbarca eylemler, Uluslararası Adalet Divanı ve Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından "soykırım" olarak nitelendirilmiş, sorumluları yargı önüne çıkarılarak çeşitli cezalara çarptırılmıştır. Ancak kurban yakınlarının adalet arayışı ve kayıplarını bulma çabaları otuz yılı aşkın süredir devam etmektedir.

Srebrenitsa soykırımı, savaş suçlarının ve insanlık dramlarının en acımasız biçimde yaşandığı Bosna Savaşı'nın sembolü haline gelmiştir. Hayatını kaybeden on binlerce masum insanın anısını yaşatmak ve gelecek nesillere benzer vahşetlerin önüne geçmek için uluslararası camianın sorumluluğu devam etmektedir. Her yıl düzenlenen anma törenleri, acıları taze tutmakla birlikte, dünya kamuoyuna "bir daha asla" mesajını güçlü bir şekilde iletmektedir. Srebrenitsa, insanlığın ortak vicdanında silinmez bir iz bırakmıştır.