Nepal'deki felaket buzul çökmesi gerçeğini gözler önüne serdi

Nepal'de meydana gelen yıkıcı sel felaketinin aşırı yağışlardan ziyade buzul çökmesi sonucu oluştuğu anlaşıldı. Uzmanlar, dünya genelinde milyonlarca kişinin benzer buzul kaynaklı taşkın riski altında olduğunu belirtiyor.

Nepal'in Çin sınırına yakın bölgelerinde yaşanan sel felaketi, bölgedeki can kaybını 682'ye çıkarırken yaklaşık 3 bin kişinin kayıp olduğu açıklandı. Felaketin ilk aşamada aşırı yağışlardan kaynaklandığı düşünülse de, bilimsel incelemeler olayın 5 bin 200 metre yükseklikteki bir buzulun çökmesiyle başladığını ortaya koydu.

Jeoloji uzmanları, buzulun ön kısmının büyük bir bölümünün koparak beraberinde kaya ve tortu kütlelerini sürüklediğini doğruladı. Lhende Nehri'ne ulaşan bu moloz yığını, doğal bir baraj oluşturarak suyun birikmesine neden oldu. Barajın yıkılmasıyla birlikte su, kaya ve tortu karışımı vadilere büyük bir hızla yayıldı. Trishuli Nehri'ndeki su seviyesinin sadece yarım saat içinde 9 metre yükselmesi, yıkımın şiddetini gözler önüne serdi.

Felaketin en dikkat çekici yönlerinden biri, bölgede olay öncesinde şiddetli yağış yaşanmamış olmasıdır. Sismometrelerin kaydettiği 5,2 büyüklüğündeki depreme eşdeğer titreşimlerin, sarsıntıdan değil, devasa heyelan olayından kaynaklandığı anlaşıldı. Bu durum, mevcut erken uyarı sistemlerinin sadece yağış odaklı olması nedeniyle yüksek dağlardaki ani buzul çökmelerini tespit etmekte yetersiz kaldığını gösterdi.

Uzmanlar, iklim değişikliğinin dağlık bölgelerdeki donmuş toprakları çözerek bu tür olayları daha sık ve şiddetli hale getirdiğine dikkat çekiyor. Araştırmalar, dünya genelinde yaklaşık 15 milyon insanın buzul gölü taşkınları riski altında yaşadığını gösteriyor. Özellikle Himalayalar, Karakurum, Hindukuş, And Dağları ve Alpler gibi bölgelerdeki riskin giderek arttığı belirtiliyor. Bilim insanları, dağlık bölgelere seyahat edenlerin veya bu alanlarda yaşayanların ani sel tehlikesine karşı farkındalıklarının artırılması gerektiğini vurguluyor.

Felaketi yaşayan yerel halk, suların yükseldiği sırada yerin deprem gibi sarsıldığını ifade ederek yaşadıkları çaresizliği dile getirdi. Uzmanlar, "mavi gökyüzü selleri" olarak adlandırılan bu tür ani olayların, iklim değişikliğiyle birlikte gelecekte daha geniş coğrafyaları etkileyebileceği konusunda uyarıyor.

1 kaynak ve 6 yapılandırılmış olgu üzerinden hazırlanmış editoryal doğrulama özeti.

Nepal'deki felaket ortaya çıkardı! Nadir ama ölümcül: Milyonlarca kişi tehlikede