Suriye'deki gizli nükleer tesiste diplomasi trafiği

Suriye'de bulunan ve 'Site 99' olarak adlandırılan gizli nükleer tesisteki tehlikeli maddelerin tahliyesi için ABD, İsrail ve Suriye arasında gizli bir anlaşma yapıldı. UAEA gözetiminde yürütülen operasyonun yıl sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.

Suriye'de uzun süredir varlığı tartışılan ve 'Site 99' olarak bilinen gizli bir tesiste bulunan nükleer içerikli maddeler, bölgede yeni bir diplomatik krizin merkezine oturdu. ABD, İsrail ve yeni Suriye hükümeti arasında yürütülen gizli görüşmeler sonucunda, tesisteki tehlikeli materyallerin güvenli bir şekilde bölgeden uzaklaştırılması konusunda uzlaşmaya varıldı.

İsrailli yetkililerin paylaştığı bilgilere göre, söz konusu tesis Beşar Esad döneminden kalan nükleer programın bir parçası olarak kullanılıyordu. 2007 yılında İsrail tarafından vurulan El-Kibar reaktörüyle bağlantılı olan bu tesiste, uranyum cevherinin işlenmesiyle elde edilen 'sarı kek' maddesi ve çeşitli radyoaktif atıkların depolandığı belirlendi. Uzmanlar, bu maddelerin doğrudan nükleer silah yapımında kullanılmasa da, radyoaktif kirliliğe yol açabilecek 'kirli bomba' saldırıları için risk oluşturduğuna dikkat çekiyor.

İsrail yönetimi, nükleer malzemenin varlığından duyduğu rahatsızlığı dile getirerek tesisi yeniden hedef alma tehdidinde bulunmuştu. Ancak ABD yönetiminin devreye girmesiyle, askeri bir müdahale yerine diplomatik bir çözüm yolu tercih edildi. Washington'ın yeni Suriye hükümetiyle kurduğu yakın temaslar, sürecin barışçıl bir şekilde ilerlemesini sağladı. Suriyeli yetkililer, tesisin geçmişteki nükleer faaliyetlerden haberdar olmadıklarını ifade etti.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile koordineli olarak yürütülen operasyon kapsamında, tesisteki nükleer malzemelerin güvenli bir şekilde çıkarılması planlanıyor. ABD'li yetkililer, çalışmaların halen devam ettiğini ve operasyonun yıl sonundan önce tamamlanmasının beklendiğini açıkladı. Bu gelişme, bölgedeki gerilimin düşürülmesi ve Suriye'nin uluslararası alandaki itibarını yeniden kazanma çabaları açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.

1 kaynak ve 5 yapılandırılmış olgu üzerinden hazırlanmış editoryal doğrulama özeti.

Yıllarca saklanan sır ortaya çıktı: ‘Site 99’ bilmecesi! Gizli tesiste ne bulundu?

Tek dokunuşla tepkinizi paylaşın. Seçiminize yeniden basarsanız tepkiniz kaldırılır.