Türkiye'nin dış ticaretinde 25 yıllık dönüşüm

Ticaret Bakanlığı, son 25 yılda mal ve hizmet ihracatında kaydedilen büyük artışı ve dijitalleşme hamlelerini verilerle açıkladı. İhracat kapasitesini artıran Türkiye, yeni dönemde yapay zeka ve yeşil dönüşüme odaklanıyor.

Ticaret Bakanlığı, Türkiye'nin son 25 yılda ticaret alanında geçirdiği yapısal dönüşümü kapsamlı verilerle paylaştı. Bakanlığın verilerine göre, 2001 yılında 46,4 milyar dolar olan toplam mal ve hizmet ihracatı, 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 396 milyar dolara yükseldi. Bu süreçte mal ihracatı 31,3 milyar dolardan 273,3 milyar dolara, hizmet ihracatı ise 15,1 milyar dolardan 122,6 milyar dolara ulaştı.

Türkiye'nin küresel pazarlardaki rekabet gücünü artırmak amacıyla hayata geçirilen TURQUALITY Destek Programı, 411 firma ve 443 markaya destek sağladı. KOBİ'lerin ihracat kapasitesini geliştirmek için kurulan UR-GE projeleri kapsamında ise 56 ilden yaklaşık 19 bin işletme bir araya getirildi. Türk Eximbank, 2001 yılında 2 olan şube sayısını 25'e çıkararak ihracatçılara finansal destek sağlamaya devam etti.

Ticaretin dijitalleşmesi adına atılan adımlar arasında Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) öne çıkıyor. 3,6 milyonu aşkın aktif kullanıcısı bulunan sistem, şirket işlemlerini elektronik ortama taşıdı. Ayrıca, 19 karayolu gümrük kapısı modern teknolojik sistemlerle donatılarak modernize edildi. E-ihracat süreçlerinde ise yapay zeka destekli platformlar devreye alınarak firmalara pazar seçimi ve lojistik gibi konularda dijital danışmanlık hizmeti sunulmaya başlandı.

Bakanlık, önümüzdeki dönemde yapay zeka ve büyük veri kullanımını gümrük işlemlerinden e-ticaret denetimlerine kadar geniş bir alana yaymayı hedefliyor. Yeşil dönüşüm ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na uyum süreci, ihracatın sürdürülebilirliği açısından kritik bir öncelik olarak belirlendi. Ayrıca, ihracat potansiyeli yüksek girişimlerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla yeni yatırım fonları ve destek modelleri geliştirilmeye devam ediliyor.

İç ticarette ise ikinci el taşıt, taşınmaz ve kuyum ticaretinde yetki belgesi uygulamaları ile piyasa güvenliği artırıldı. Haksız fiyat artışları ve stokçulukla mücadele kapsamında yürütülen denetimlerde, 238 binden fazla işletme incelenerek idari yaptırımlar uygulandı.

1 kaynak ve 6 yapılandırılmış olgu üzerinden hazırlanmış editoryal doğrulama özeti.

31,3 milyar dolardan 273,3 milyar dolara... İşte Türkiye'nin 25 yıllık ticaret dönüşümü