- Katılım
- 26 May 2026
- Mesajlar
- 5,377
- Tepkime puanı
- 0
- Puanları
- 0
Stanford Üniversitesi araştırmacıları, Evo adlı yapay zeka modeliyle sıfırdan yeni virüsler üretmeyi başardı. Bilim dünyasında heyecan yaratan bu gelişme, beraberinde ciddi biyogüvenlik tartışmalarını da getirdi.
Stanford Üniversitesi ve Palo Alto'daki Arc Institute araştırmacıları, biyoteknoloji alanında çığır açan bir deneye imza attı. Evo adı verilen genomik yapay zeka modeli, doğada daha önce hiç var olmamış canlı virüsler tasarlamak için kullanıldı. Bilim dünyasında büyük yankı uyandıran çalışma, yapay zekanın genetik kodları anlama ve yeniden yazma konusundaki potansiyelini gözler önüne serdi.
Araştırmacılar, yapay zekayı eğitmek için DNA dizilimlerini bir dil gibi ele aldı. Adenin, Stozin, Guanin ve Timin nükleotidlerinden oluşan genetik yapıyı, büyük dil modellerinin metinleri analiz ettiği gibi işleyen Evo, yaklaşık 9 trilyon nükleotidi tarayarak yaşam ağacındaki ortak kalıpları öğrendi. Bu süreçte model, genetik dizilimlerin karmaşık dil bilgisi kurallarını kendi kendine çözümledi.
Deneyin ilk aşamasında model, E. coli bakterisini enfekte eden Phi X-174 virüsü ve akrabalarının verileriyle eğitildi. Ardından yapay zeka, 700 bin potansiyel genom taslağı oluşturdu. Bu taslaklar arasından seçilen 285 tanesi laboratuvarda sentezlenerek bakteri hücrelerine aktarıldı. Yapılan testler sonucunda, Evo tarafından tasarlanan 16 genomun tamamen canlı, işlevsel ve dirençli virüsler ürettiği kanıtlandı. Hatta bazı yapay virüslerin, orijinal virüsten daha hızlı çoğaldığı gözlemlendi.
Uzmanlar, bu teknolojinin antibiyotiklere dirençli süper bakterilerle mücadelede ve gen tedavilerinde devrim yaratabileceğini savunuyor. Ancak bu güç, biyogüvenlik uzmanlarını da endişelendiriyor. Kötü niyetli kişilerin benzer modelleri kullanarak tehlikeli patojenler tasarlayabileceği uyarısı yapılıyor. Araştırmacılar, güvenlik önlemi olarak insanları veya hayvanları enfekte eden virüs verilerini sisteme dahil etmediklerini belirtse de, yasal düzenlemelerin teknolojinin hızına yetişememesi önemli bir risk faktörü olarak görülüyor.
1 kaynak ve 5 yapılandırılmış olgu üzerinden hazırlanmış editoryal doğrulama özeti.
Yapay zekâ bunu da yaptı! Biyolojide sınırları aştı, doğada bulunmayan virüsler üretti... Korkutucu bir dönüm noktası olabilir
Tek dokunuşla tepkinizi paylaşın. Seçiminize yeniden basarsanız tepkiniz kaldırılır.